Paragraaf J - Powerport

Powerport

 

De gemeenten Moerdijk, Drimmelen en Geertruidenberg vormen samen de Powerport regio Moerdijk vanwege hun gunstige ligging en de aanwezigheid van al bestaande cruciale infrastructuur in deze regio. Samen hebben we een belangrijke rol in de transitie van energie en de benodigde energie-infrastructuur voor het energiesysteem van de toekomst. Het Rijk wil veel nieuwe infrastructuur ontwikkelen in deze regio. Volgens het BOL-besluit van juni 2025 wordt er binnen de regio gezocht naar maximaal 700 hectare aan ruimte voor de energietransitie en uitbreiding van bedrijvigheid.Voor Geertruidenberg beperkt het zoekgebied zich tot het Amerterrein en het gebied ten zuidzuidwesten hiervan (hierna: het Amergebied).

 

Wat willen we bereiken?

De ambitie is dat Geertruidenberg zich in 10 jaar ontwikkelt tot een belangrijk energieknooppunt van Nederland met een verbeterde leefkwaliteit voor onze inwoners. Het beleidsterrein Powerport verdelen we in twee:

1.     Energie-infrastructuur

a.     Projecten van nationaal belang

b.     Projecten van bovenregionaal belang

2.     Investeren in de leefbaarheid

a.     Ontwikkeling Amergebied

b.     Leefbaarheidsprojecten

3.     Financiën

 

Energie-infrastructuur – Projecten van Nationaal Belang

Na een verkenning door het Rijk is inmiddels besloten dat aan de Standhazensedijk in de gemeente Geertruidenberg een converterstation wordt gebouwd voor de aanlanding van Nederwiek 3 en het 380 kV-hoogspanningsstation wordt uitgebreid en verbeterd. Ook wordt een nieuwe hoogspanningsverbinding naar Krimpen aan de IJssel/Crayestein onderzocht, wordt komende periode de hoogspanningsverbinding Rilland-Tilburg afgerond en verder onderzoek gedaan naar de Delta-Rijn corridor. Om alles goed in te passen, hebben we met de Powerport regio Moerdijk een Ontwerptafel ingericht waarbij we als regio samenwerken met verschillende ministeries, de provincie Noord-Brabant en het Waterschap.

 

Energie-infrastructuur – Projecten van bovenregionaal belang

Naast de nationale projecten is er ook een aantal energie-ontwikkelingen in het Amergebied die van bovenregionaal belang zijn. Dit zijn de verduurzaming/uitbreiding van het Amerwarmtenet, het uitbreiden van het 150 kV-station en de verduurzaming van de Amercentrale. Ook aansluitingen van grote energieprojecten (vaak ondergronds) in andere gemeenten, gaan via het Amergebied naar de hoogspanningsstations.

 

Investeren in de leefbaarheid – Ontwikkeling Amergebied

Alle ontwikkelingen hebben een forse ruimtelijke impact op het Amergebied. Een goede landschappelijke inpassing is belangrijk, maar dat alleen is onvoldoende voor een verbetering van de leefomgeving en leefbaarheid van onze inwoners. In het Bestuurlijk Overleg Powerport van december 2025 spraken we als regio met het Rijk en de provincie af dat de strategische uitbreiding alleen kan als brede welvaart en leefbaarheid gelijktijdig, geloofwaardig en structureel versterkt worden.

 

Voor Geertruidenberg is deze investering in de leefbaarheid vertaald in een Amervisie. Hierin staan onder andere vijf prioritaire projecten die de leefbaarheid moeten verbeteren, te weten:

1.     Het verleggen van de Amerweg en afwaarderen van de huidige weg

2.     Ontwikkelen van een natuurpark in de Slikpolder

3.     Groen-Blauwe zones in en rondom de kern Geertruidenberg en Donge-oevers

4.     Aanleggen van een groen-blauwe natuurbuffer tussen het Amergebied en de kern Geertruidenberg

5.     Het isoleren van woningen in Geertruidenberg-West bij geluidsoverlast

 

Op 29 juni 2026 ondertekenden het Rijk, de Provincie het Waterschap en de gemeente de intentieovereenkomst Amergebied. Daarin spraken we o.a. af dat de Amervisie komend jaar wordt uitgewerkt tot een integraal gebiedsperspectief dat gedragen wordt door alle partijen. We betrekken hierbij ook de (semi-)private partners in het gebied. De Amervisie vormt de basis van de gemeentelijke inzet.

 

Investeren in de leefbaarheid – Leefbaarheidsprojecten Geertruidenberg-West

 

Er is samen met de raadswerkgroep Energiek, de gemeenteraad, het college van B&W en met stakeholders en inwoners een lijst met leefbaarheidsprojecten opgesteld. Deze “PWE-lijst” bevat 28 projecten die zijn geprioriteerd door inwoners en vastgesteld door de gemeenteraad. De eerste drie, waarvoor inmiddels financiering is verkregen vanuit de eerste tranche van de gebiedsinvesteringen zijn:

1.     Verbeteren van de Markt in Geertruidenberg

2.     Ontwikkelen van het Spoorpark

3.     Groen toevoegen in de kern Geertruidenberg

 

 Financiën
Vanuit de eerste tranche van de gebiedsinvesteringen heeft de gemeente € 20,3 miljoen (inclusief BTW en apparaatskosten) ontvangen. 


Voor de tweede tranche van de gebiedsinvesteringen Net op Zee Nederwiek 3 heeft het Rijk in totaal € 50 miljoen bruto beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn bedoeld voor de gemeenten langs het tracé van de kabel tussen de locatie op zee en de aanlanding. Dat zijn de gemeenten Voorne aan Zee, Nissewaard, Goeree-Overflakkee, Hoeksche Waard, Moerdijk, Dordrecht, Drimmelen, Altena en Geertruidenberg.


Daarnaast zijn de provincies Noord-Brabant en Zuid-Holland betrokken bij deze regeling. Van de in totaal € 50 miljoen euro die beschikbaar is voor de regio, ontvangt gemeente Geertruidenberg € 20 miljoen bruto. Deze uitkering wordt verminderd met ca. 15% afdracht in het BTW compensatiefonds. Om over de middelen te kunnen beschikken worden afspraken vastgelegd in een regioplan en administratieve overeenkomst tussen het ministerie van Klimaat en Energie en de betrokken partners. De verwachting is dat het bedrag in de loop van 2027 beschikbaar wordt gesteld. Tegelijkertijd blijft er voldoende ruimte om met initiatiefnemers en andere betrokken partijen afspraken te maken over hun bijdrage aan de verdere ontwikkeling van het gebied. Hierdoor blijft het uitgangspunt gehandhaafd dat initiatiefnemers waar mogelijk bijdragen aan de uitvoering van projecten binnen het Amergebied.

We hebben een bestemmingsreserve “Powerport” waarin alle middelen geoormerkt blijven binnen de gemeentebegroting. De gemeenteraad gaat over de toevoegingen en onttrekkingen aan deze reserve.