Programma 3 Opgave Mens en Zorg
Onze gemeente kent een goed sociaal beleid. Daarbij stellen we de volwaardige deelname van inwoners aan de samenleving centraal. De gemeente ondersteunt op momenten in het leven dat die deelname moeilijk wordt of niet op eigen kracht mogelijk is. De toenemende problematiek in de samenleving en de oplopende kosten in het sociaal domein zijn een grote zorg. De schaarste op de arbeidsmarkt maakt meer professionele inzet ook steeds lastiger. Het spanningsveld tussen het niveau van voorzieningen en de beschikbare budgetten maakt het noodzakelijk dat we duidelijke keuzes maken. In die keuzes laten we ons leiden door de maatschappelijke vraagstukken die we in onze gemeente zien, de taak die we daarin als gemeente hebben of beogen en de financiële en organisatorische kaders die ons daarin begrenzen. Onze missie is daarbij:
Iedereen in de gemeente Geertruidenberg doet naar vermogen mee en draagt naar vermogen bij. We kijken naar elkaar om en voelen ons verbonden.
3.1 Wat willen we bereiken?
Terug naar navigatie - - 3.1 Wat willen we bereiken?3.1.1 Inwoners zijn en blijven vitaal
Terug naar navigatie - - 3.1.1 Inwoners zijn en blijven vitaalAlle inwoners nemen verantwoordelijkheid én initiatief om fysiek, mentaal en sociaal gezond en fit te blijven, zich te blijven ontwikkelen, weerbaar te zijn en er te zijn voor een ander. Ze anticiperen op te verwachten volgende levensfasen, op onverwachte levensgebeurtenissen en leiden een bewust en verantwoordelijk leven. Ze hebben zorg voor hun fysieke, mentale en sociale vitaliteit, en bieden die ook aan een ander.
|
Beleidsindicator
|
Waarden |
|||
|
Meest recent |
2024 |
2025 |
2026 |
|
| % volwassen dat voldoet aan de beweegnorm | 36% |
|
|
|
| % inwoners 18+ is weerbaar | 49% |
|
|
|
| % volwassenen dat eenzaam is | 48% |
|
|
|
| % 18-64 vaak tot voortdurend gelukkig | 76% |
|
|
|
| % jongeren dat zich meest (zeer) gelukkig voelt (2e en 4e klas VO) | 75% |
|
|
|
| % inwoners 65+ dat de eigen gezondheid als zeer goed ervaart | 59% |
|
|
|
| % inwoners 18-66 dat zich fysiek gezond voelt | 66% |
|
|
|
|
Maatschappelijke effecten |
Wettelijke beleidsindicatoren
Terug naar navigatie - 3.1.1 Inwoners zijn en blijven vitaal - Wettelijke beleidsindicatoren|
Beleidsindicator wettelijk
|
Waarden |
|||
|
Meest recent |
2024 |
2025 |
2026 |
|
|
Absoluut verzuim (aantal per 1.000 leerlingen) |
4 |
|
|
|
|
Relatief verzuim (aantal per 1.000 leerlingen) |
19 |
|
|
|
|
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (% deelnemers aan VO en MBO onderwijs) |
2,4% |
|
|
|
|
% niet-sporters |
51,4% |
|
|
|
|
% jongeren 12 t/m 21 jarigen met een delict voor de rechter |
1% |
|
|
|
|
% kinderen tot 18 jaar in uitkeringsgezin |
4% |
|
|
|
|
Netto arbeidsparticipatie (% van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking) |
74% |
|
|
|
|
% 16 t/m 22 jarigen werkloze jongeren |
1% |
|
|
|
|
Personen met een bijstandsuitkering |
340 |
|
|
|
|
Lopende reïntegratievoorzieningen (aantal per 10.000 inwoners van 15 – 64 jaar) |
21,7 |
|
|
|
|
% van alle jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp |
17,8% |
|
|
|
|
% van alle jongeren tot 18 jaar met jeugdbescherming |
3% |
|
|
|
|
% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar met jeugdreclassering |
0,3% |
|
|
|
|
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo (aantal per 10.000 inwoners) |
1030 |
|
|
|
3.1.2 Inwoners zijn (financieel) redzamer
Terug naar navigatie - - 3.1.2 Inwoners zijn (financieel) redzamerInwoners zijn weerbaarder tegen (financiële) risico’s en veranderingen. Zij worden hierin beter ondersteund met signalering, informatie en begeleiding door betrokken organisaties.
|
Beleidsindicator |
Waarden |
|||
|
Meest recent |
2024 |
2025 |
2026 |
|
| Netto arbeidsparticipatie | 74% |
|
|
|
| Bijstandsuitkering > 1 jaar tot AOW leeftijd | 340 |
|
|
|
| Bijstandsuitkering > 1 jaar vanaf AOW leeftijd | 350 |
|
|
|
| Aantal huishoudens dat leeft in armoede | 900 |
|
|
|
| % inwoners in bewindvoering vanwege financiële gronden |
|
|
|
|
| % inwoners met problematische schuld |
|
|
|
|
| % inwoners met terugkerende schuldenproblematiek |
|
|
|
|
| Gebruik bijzondere bijstand | 215 |
|
|
|
| % kinderen in uitkeringsgezin | 4% |
|
|
|
| Gebruik kindregeling | 597 |
|
|
|
|
Maatschappelijke effecten |
3.1.3 Meer sociale cohesie in de lokale samenleving
Terug naar navigatie - - 3.1.3 Meer sociale cohesie in de lokale samenlevingDe kernen van de gemeente Geertruidenberg zijn gastvrije, toegankelijke, veilige en initiatiefrijke gemeenschappen van inwoners en informele en formele organisaties waarin iedereen erbij hoort en gezien wordt.
|
Beleidsindicator |
Waarden |
|||
|
Meest recent |
2024 |
2025 |
2026 |
|
| % inwoners dat aangeeft actief te zijn in eigen wijk of kern | 23% |
|
|
|
| % inwoners dat aangeeft dat de toegang tot hulp goed tot zeer goed is | 86% |
|
|
|
| % ervaart veel sociale samenhang in de buurt (volwassenen) | 10% |
|
|
|
| % voelt zich thuis in de buurt | 83% |
|
|
|
| % inwoners dat zich voldoende veilig voelt | 89% |
|
|
|
|
Maatschappelijke effecten |
3.1.4 Eerder erbij en een gezamenlijke en integrale aanpak
Terug naar navigatie - - 3.1.4 Eerder erbij en een gezamenlijke en integrale aanpakProfessionele expertise wordt effectief en doelmatig ingezet ín én met de leefwereld van inwoners: vroegtijdig, zo kort als nodig, gericht op (eigen)regie, netwerkversterking en integrale ondersteuning. Er is laagdrempelige ondersteuning in de wijk. Toegangsloketten voor vrij toegankelijk zorg zijn bekend en goed bereikbaar. Kwetsbare inwoners zijn eerder in beeld.
|
Beleidsindicator |
Waarden |
|||
|
Meest recent |
2024 |
2025 |
2026 |
|
| Gebruik van 2 of meer voorzieningen sociaal domein | 149 per 1000 huishoudens |
|
|
|
| Aantal jeugdigen doorgestuurd naar POH jeugd per jaar | 134 |
|
|
|
| % inwoners dat wist waar hij of terecht kon met hulpvraag | 83% |
|
|
|
| % jongeren/ouders dat (zeer) tevreden is over hulpverlening |
|
|
|
|
| Relatief verzuim per 1000 leerlingen | 19 |
|
|
|
| % inwoners dat aangeeft dat oplossingen gericht zijn op zelfredzaamheid | 81% |
|
|
|
| % inwoners met maatwerkvoorziening WMO | 10% |
|
|
|
| % inwoners met maatwerkvoorziening Jeugdwet | 17,8% |
|
|
|
| % inwoners met huishouden met bijstand | 2,8% |
|
|
|
|
Maatschappelijke effecten |
3.1.5 Houdbare basisondersteuning
Terug naar navigatie - - 3.1.5 Houdbare basisondersteuningIn dialoog met de samenleving worden beschikbare middelen ingezet, passend bij de ambitie, visie, positie en verantwoordelijkheid van de gemeente en aansluitend bij de haalbaarheid bij aanbieders.
|
Beleidsindicator |
Waarden |
|||
|
Meest recent |
2024 |
2025 |
2026 |
|
|
Tevreden over kwaliteit van de ondersteuning |
87% |
|
|
|
|
% inwoners dat de afhandelingstijd acceptabel vindt |
53% |
|
|
|
|
% volwassenen dat verwacht dat nu en in de toekomst benodigde hulp beschikbaar is |
88% |
|
|
|
|
Maatschappelijke effecten |
3.2 Wat gaan we daar voor doen?
Terug naar navigatie - - 3.2 Wat gaan we daar voor doen?3.2.1 Bewust (samen)leven
Terug naar navigatie - - 3.2.1 Bewust (samen)levenDe programmalijn focust zich op het versterken van de weerbaarheid en het zelf oplossend vermogen van inwoners: enerzijds door gezonder te leven en, waar mogelijk, tijdig te anticiperen op levensgebeurtenissen; anderzijds door het stimuleren van “meer omkijken naar elkaar”. We creëren een klimaat waarin vragen makkelijker op tafel komen, we ervaringen delen en waar nodig de weg wijzen. We zetten daarbij in op een brede aanpak die gericht is op de risicofactoren voor het ontstaan van gezondheidsachterstanden. We zorgen dat inwoners (meer) worden uitgedaagd om te bewegen en kiezen voor gezonde opties. We verbeteren de mogelijkheden voor inwoners om elkaar laagdrempelig te ontmoeten, te ontspannen en elkaar te helpen. We vergroten de sociale cohesie door de sociale basis te versterken.
Resultaten in 2025:
|
• Uitvoeringskader Actief Leven vastgesteld, beleid en maatregelen m.b.t. gezond en actief leven |
3.2.2 Werken met talent
Terug naar navigatie - - 3.2.2 Werken met talentDe weg naar participatie in onze gemeente is versnipperd en daardoor onvoldoende effectief. Het gevolg hiervan is dat de kosten hoog zijn en er, veelal individuele, voorzieningen worden beschikt die niet voldoende effectief zijn. Dit leidt ertoe dat de talenten van inwoners onvoldoende worden aangesproken en zij daardoor minder in staat zijn om zich te ontwikkelen, een zinvolle bijdrage te leveren aan de samenleving en/of te voorzien in een eigen inkomen. De waarborg voor participatie vraagt expliciete aandacht op bestuurlijk en strategisch niveau. We leggen een stevigere verbinding tussen de WMO (begeleiding), participatie en inburgering waardoor een brede participatie en effectievere integratie plaatsvindt. Het uitgangspunt daarbij is dat je altijd iets zinvols kunt doen in de gemeente en dat je dat vooral samen doet met anderen op een toffe plek.
Resultaten in 2025:
|
• Aanpak en uitgangspunten Brede Participatie bepaald |
3.2.3 Gelukkig opgroeien
Terug naar navigatie - - 3.2.3 Gelukkig opgroeienJongeren in gemeente Geertruidenberg liggen onder een vergrootglas. Het hoge percentage van jongeren die jeugdhulp krijgen, de cijfers over alcoholgebruik onder jongeren en een historische focus op overlast zorgen voor een negatief beeld. Daarnaast staat de jeugd op afstand en is het voor beleidsmakers lastig om erachter te komen wat jongeren zelf willen. Bovendien is het beeld dat veel jongeren over het leven hebben niet realistisch en staat de mentale gezondheid van steeds meer jongeren onder druk. Dit versterkt elkaar. De beeldvorming wordt niet beter en de kosten voor de jeugdhulp blijven stijgen. Middels deze programmalijn willen we een trendbreuk forceren in zowel de beeldvorming over als de omgang met jongeren én willen we –waar dat kan- jongeren vroegtijdig helpen om grotere problemen te voorkomen en/ of te verminderen. Er wordt extra inzet gepleegd op de gelijke kansen voor kinderen en jongeren. We doen dit vooral ook samen met kinderen, jongeren en hun ouders/verzorgers. We werken aan een nieuw regionaal jeugdstelsel dat de oplopende inzet van jeugdzorg moet remmen door te zorgen dat ondersteuning eerder, lichter en makkelijker beschikbaar is én inwoners en professionals beter accepteren dat hobbels bij het leven horen. Dit vraagt een grote lokale inzet die zich richt op preventie en interne ontschotting waardoor duurzamere oplossingen worden gecreëerd. De deelname aan het landelijk project “OKO” (Opgroeien in een kansrijke omgeving) gaat helpen om dit effectief te doen.
Resultaten in 2025:
|
• Aanpak jongerenparticipatie gereed |
3.2.4 Financieel zelfredzaam
Terug naar navigatie - - 3.2.4 Financieel zelfredzaamWe constateren een toenemende financiële druk en onzekerheid bij inwoners. De bestaanszekerheid komt de komende jaren voor een steeds grotere groep inwoners onder druk te staan. De gemeente Geertruidenberg heeft de afgelopen jaren verschillende maatregelen genomen om te ondersteunen bij de bestaanszekerheid als er (te) weinig inkomen in het gezin is om bijvoorbeeld kinderen te laten sporten of om schulden bij inwoners te voorkomen of af te handelen. Er ontbreekt echter al langere tijd een stevige inhoudelijke basis die richting geeft en samenhang biedt voor meer duurzame aanpakken en oplossingen. In de programmalijn Financieel zelfredzaam wordt dit kader gecreëerd waarmee zowel invulling wordt gegeven aan de verander(en)de wetgeving als aan de eigen ambitie van de gemeente. Binnen dit kader is aandacht voor kansengelijkheid voor kinderen, armoedebestrijding en integrale schuldhulpverlening.
Resultaten in 2025:
|
• Uitvoeringskader Financieel zelfredzaamheid vastgesteld |
3.2.5 Vrije inloop
Terug naar navigatie - - 3.2.5 Vrije inloopDe gemeente Geertruidenberg werkt al een aantal jaren aan een “optimale toegang”. Ondanks alle aandacht en investeringen die er gedaan zijn zien we een versnipperde, suboptimale werkwijze die gericht is op het inzetten van (veelal geïndiceerde) voorzieningen: zowel binnen de gemeentelijke organisatie zelf, als in de afstemming met maatschappelijk partners zoals met name welzijn. De beoogde integraliteit en zelfwerkzaamheid die we zowel voor de vraag als het aanbod nastreven wordt met de huidige inrichting niet gerealiseerd. In de landelijke monitors valt Geertruidenberg op door de hoge inzet van (gestapelde) WMO-voorzieningen per inwoner. In de programmalijn “Vrije inloop” gaan we naar een volledig andere inrichting. We gaan “omgekeerd werken” waarbij de brede vraag van een inwoners in zijn of haar leefwereld en het vertrekpunt en de basis is voor de oplossing. We ontwikkelen een integraal wijkteam voor alle leeftijden dat aanwezig is in alle kernen. Hierin combineren we de komende jaren de ontwikkeling van de sterke lokale teams/uitvoering Proof of Concept) (jeugddomein), pilot generalistisch wijkteam (verbinding loket WIZ-CJG-Welzijn) en het omgekeerd werken in de basisondersteuning. We sturen hierbij ook expliciet op kostenbeheersing
Resultaten in 2025:
|
• Realisatie 2e fase “omgekeerd werken” |
3.2.6 Transformatie sociaal domein
Terug naar navigatie - - 3.2.6 Transformatie sociaal domeinTransformeren van het sociaal domein naar een houdbare, toekomstbestendige, sociaal-maatschappelijke ondersteuningsstructuur. Inhoudelijk betekent dit dat een krachtige beweging naar de voorkant waarbij vragen vooral in en met de eigen leefomgeving worden opgepakt. Hierdoor blijven ze klein, wordt zelfredzaamheid versterkt en remmen we het beroep op geïndiceerde individuele voorzieningen. In financiële zin betekent dit dat er, conform het programma Mens en Zorg, investeringen nodig zijn in, met name, de voorliggende (wijk-)voorzieningen en dat deze de komende jaren resulteren in de afvlakking van de groei in het sociaal domein (van 10% naar 4% per jaar).
Om het transformatieproces te faciliteren is een focus op data en kostenbeheersing noodzakelijk. Sturen op maatschappelijke rendement en efficiency. Dat is ook van toepassing op het nieuwe subsidiebeleid dat in 2025 wordt vastgesteld en geïmplementeerd.
Resultaten in 2025:
|
• Dashboard Mens en zorg continu beschikbaar |
3.3 Wat mag het kosten?
Terug naar navigatie - - 3.3 Wat mag het kosten?|
(bedragen x € 1.000) |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
|
Lasten |
|
|
|
|
|
39.044 | 38.926 | 37.927 | 37.880 |
|
2.556 | 541 | 591 | 591 |
|
Totaal lasten |
41.600 |
39.467 | 38.518 | 38.471 |
|
|
|
|
|
|
|
Baten |
|
|
|
|
|
12.980 | 8.317 | 7.709 | 7.709 |
|
0 | 150 | 150 | 150 |
|
Totaal baten |
12.980 | 8.467 | 7.859 | 7.859 |
|
|
||||
|
Reserves* |
||||
|
435 | 555 | 640 | 725 |
|
10 | 307 | 305 | 382 |
|
Totaal reserves |
425 | 248 | 335 | 343 |
|
|
||||
|
Saldo programma 3 |
29.045 | 31.248 | 30.994 | 30.955 |
Toelichting nieuw beleid
Terug naar navigatie - 3.3 Wat mag het kosten? - Toelichting nieuw beleid|
Lasten en baten (l=lasten / b=baten / rl=reserve lasten / rb= reserve baten) |
L/B/R |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
| Bijzondere bijstand Mensen met een inkomen op bijstandsniveau hebben de mogelijkheid om deel te nemen aan de collectieve zorgverzekering van de gemeente. Dit betreft een vorm van bijzondere bijstand. Door deze collectieve zorgverzekering met ingang van 2026 te laten vervallen, wordt de aangegeven besparing gerealiseerd. Afschaffing is mogelijk omdat de huidige pakketten lang niet altijd aansluiten bij de wensen van onze klanten. Individueel is vaak een beter passend pakket af te sluiten. |
L | 150 V |
150 V |
150 V |
|
| Ambulante specialistische hulp Aanscherpen toegang tot JW-voorzieningen, strenger beschikken (kostenbeheersing van 1%) |
L | 75 V | 75 V |
75 V |
75 V |
| Ambulante specialistische hulp Striktere afspraken met huisartsen m.b.t inzet POH en verwijsroutes . |
L | 75 V | 75 V |
75 V |
75 V |
|
Maatschappelijk werk |
L | 120 V | 120 V |
120 V |
120 V |
|
Algemene voorzieningen Wmo |
L | 60 V | 60 V |
60 V |
60 V |
|
WMO hulpmiddelen |
L | 39 V | 39 V |
39 V |
39 V |
|
WMO vervoersvoorzieningen |
L | 78 V | 78 V |
78 V |
78 V |
|
WMO vervoersvoorzieningen |
L | 50 V | 100 V |
100 V |
100 V |
|
WMO, huishoudelijke verzorging 1) Het tarief voor WMO Huishoudelijke Ondersteuning is met terugwerkende kracht herijkt per 1 januari 2024. De kosten van zorgaanbieders zijn in de afgelopen periode flink gestegen door forse loonstijgingen en een hoog ziekteverzuim. Om te voorkomen dat de zorg aan onze inwoners onder druk komt te staan, is het tarief verhoogd. Besloten is om het budget voor WMO Huishoudelijke Ondersteuning structureel te verhogen met € 165.000 ; 2) De Huishoudelijke Hulp Toelage (HHT)-regeling is afgebouwd. Het budget van € 15.000 wordt samengevoegd met het budget WMO Huishoudelijke Ondersteuning, dus het betreft een administratieve wijziging. 3) Budgetverhoging 2025 met € 160.000 betreft de contractueel overeengekomen jaarlijkse indexering. |
L | 340 N | 340 N |
340 N |
340 N |
|
WMO Begeleiding |
L | 34 N | 34 N |
34 N |
34 N |
|
Sociale Werkplaatsen |
L | 50 V | 75 V |
75 V |
75 V |
|
Sociale Werkplaatsen |
L | 25 N | 25 N |
25 N |
25 N |
|
Sociale Werkplaatsen |
L | 133 N | 53 N |
53 N |
53 N |
|
Mens en Zorg PL 5 Vrije inloop |
L | 30 N |
|
|
|
|
Mens en Zorg PL 5 Vrije inloop |
L | 30 V |
|
|
|
|
Mens en Zorg PL 5 Vrije inloop |
L | 50 N | 25 N |
|
|
|
SPUK Brede regeling (Samenkracht en burgerpart.) |
L | 75 V | 50 V |
|
|
|
Subsidies Sociaal Domein |
L | 50 V | 50 V |
50 V |
50 V |
|
Mens en Zorg PL 1 Bewust samenleven |
L | 50 N | 50 N |
50 N |
50 N |
|
Mens en Zorg PL 1 Bewust samenleven |
L | 20 N |
|
|
|
|
Mens en Zorg PL 1 Bewust samenleven |
L | 70 N | 50 N |
|
|
|
Opvang Asielzoekers COA |
L | 1.387 V |
|
|
|
|
Maatschappelijke opvang |
L | 150 V | 150 V |
150 V |
150 V |
|
Centrum Jeugd en Gezin Drimmelen Geertruidenberg |
L | 150 V |
150 V |
150 V |
|
|
Centrum Jeugd en Gezin Drimmelen Geertruidenberg |
L | 229 N | 79 N |
79 N |
79 N |
|
PGB jeugd |
L | 50 V | 50 V |
50 V |
50 V |
|
Noodopvang Vluchtelingen Oekraïne Hoge Veer expl. |
L | 1.343 V | |||
|
Noodopvang vluchtelingen Oekraïne algemeen |
L | 45 N |
|
|
|
|
Mens en Zorg PL 3 Gelukkig opgroeien |
L | 50 N | 25 N |
|
|
|
Totaal lasten |
L | 2.556 V | 541 V |
591 V |
591 V |
|
Eigen bijdragen WMO |
B | 0 | 150 V |
150 V |
150 V |
|
Totaal baten |
B | 0 | 150 V |
150 V |
150 V |
|
Mutaties reserves opgave 3 Mens en Zorg |
RL | 35 V |
|
|
|
|
Mutaties reserves opgave 3 Mens en Zorg |
RL | 15 N | 30 N |
45 N |
130 N |
|
Totaal reserves lasten |
RL | 20 V | 30 N |
45 N |
130 N |