Programma 2 Opgave Duurzaamheid

Met het Duurzaamheidsprogramma geven we als gemeente in de volle breedte invulling aan Duurzaamheid. Van Energie tot Circulariteit en van Duurzame Mobiliteit tot Klimaatadaptatie. Daarmee geven we invulling aan deze grote maatschappelijke opgaven zodat we als gemeente klaar zijn voor de toekomst. Daarin geven we invulling aan beleidsopgaven en zijn we actief met concrete projecten. Samen maken we de gemeente stuk voor stuk groen, biodivers en klimaatbestendig. 

2.1 Wat hebben we bereikt?

Terug naar navigatie - - 2.1 Wat hebben we bereikt?

Een duurzaam, fossielvrij, circulair en klimaatbestendig Geertruidenberg in 2050 of eerder. 

2.1.1 Een energieneutraal en fossielvrij Geertruidenberg in 2050 of eerder

Terug naar navigatie - - 2.1.1 Een energieneutraal en fossielvrij Geertruidenberg in 2050 of eerder

Wat hebben we bereikt?

Terug naar navigatie - 2.1.1 Een energieneutraal en fossielvrij Geertruidenberg in 2050 of eerder - Wat hebben we bereikt?
2.1.1 Een energieneutraal en fossielvrij Geertruidenberg in 2050 of eerder
Terug naar navigatie - 2.1.1 Een energieneutraal en fossielvrij Geertruidenberg in 2050 of eerder - Wat hebben we bereikt? - 2.1.1 Een energieneutraal en fossielvrij Geertruidenberg in 2050 of eerder

We werken aan een toekomstbestendig energiesysteem in onze regio. We verminderen onze energiebehoefte van inwoners door in te zetten op besparing. De energievraag die overblijft vullen we in door duurzame energie op te wekken. Daarnaast geven we invulling aan de landelijke en regionale energietransitie door de positie die de gemeente Geertruidenberg heeft in het zijn van een energie-hub. Tot slot zijn we actief in de warmtetransitie, om op termijn van het gas af te gaan, maar ook door een regionale rol te spelen in de energietransitie.

Beleidsindicatoren

Terug naar navigatie - 2.1.1 Een energieneutraal en fossielvrij Geertruidenberg in 2050 of eerder - Beleidsindicatoren

 

Beleidsindicator

Waarden

Begroting 2025

Jaarrekening 2025

% duurzaam opgewekte elektriciteit

17,5% 

21,6%

% energiebesparing t.o.v. 2018

 16%

33,9%

% aardgasvrije panden

  12%

18,9%

Aantal GWh zon op dak

20 GWh 

42 GWh

Aantal GWh zon op veld

 4,0 GWh

4,0 GWh

 

Wettelijke beleidsindicatoren

Terug naar navigatie - 2.1.1 Een energieneutraal en fossielvrij Geertruidenberg in 2050 of eerder - Wettelijke beleidsindicatoren
Nr. Taakveld Naam indicator  Begroting 2025 Jaar Waarde (Jaarrekening 2025) Eenheid Bron
33. 7. Volksgezondheid en Milieu Omvang huishoudelijk restafval 89 2024 70 kg/inwoner CBS
34. 7. Volksgezondheid en Milieu Hernieuwbare elektriciteit  14 2024 21,6 % CBS

 

 

2.1.2 Alle verplaatsingen in Geertruidenberg zijn in 2050 duurzaam

Terug naar navigatie - - 2.1.2 Alle verplaatsingen in Geertruidenberg zijn in 2050 duurzaam

Wat hebben we bereikt?

Terug naar navigatie - 2.1.2 Alle verplaatsingen in Geertruidenberg zijn in 2050 duurzaam - Wat hebben we bereikt?
2.1.2 Alle verplaatsingen in Geertruidenberg zijn in 2050 duurzaam
Terug naar navigatie - 2.1.2 Alle verplaatsingen in Geertruidenberg zijn in 2050 duurzaam - Wat hebben we bereikt? - 2.1.2 Alle verplaatsingen in Geertruidenberg zijn in 2050 duurzaam

We stimuleren actieve mobiliteit (lopen en fietsen), zorgen voor aantrekkelijk openbaar- en deelvervoer en schakelen om naar elektrische voertuigen of voertuigen op hernieuwbare brandstoffen.

Beleidsindicatoren

Terug naar navigatie - 2.1.2 Alle verplaatsingen in Geertruidenberg zijn in 2050 duurzaam - Beleidsindicatoren

 

Beleidsindicator

Waarden

Begroting 2025

Jaarrekening 2025

 Aantal (semi)publieke laadpunten

275

218

% geregistreerde elektrische en waterstofvoertuigen t.o.v. totaal

5% 

4,7%

 

2.1.3 Een circulair Geertruidenberg in 2050

Terug naar navigatie - - 2.1.3 Een circulair Geertruidenberg in 2050

Wat hebben we bereikt?

Terug naar navigatie - 2.1.3 Een circulair Geertruidenberg in 2050 - Wat hebben we bereikt?
2.1.3 Een circulair Geertruidenberg in 2050
Terug naar navigatie - 2.1.3 Een circulair Geertruidenberg in 2050 - Wat hebben we bereikt? - 2.1.3 Een circulair Geertruidenberg in 2050

We gooien per inwoner veel minder weg. Het afval dat overblijft scheiden we slim zodat we het kunnen opwaarderen en hergebruiken als grondstof. We geven het goede voorbeeld en kopen circulair in. We experimenteren met het verbinden van reststromen in de gemeente en zetten in op bewustwording. Ook kijken we naar kleinschalige circulaire initiatieven in de gemeente die we kunnen faciliteren. 

Beleidsindicatoren

Terug naar navigatie - 2.1.3 Een circulair Geertruidenberg in 2050 - Beleidsindicatoren

 

Beleidsindicator

Waarden

Begroting 2025

Jaarrekening 2025

Huishoudelijk restafval in kg/inwoner/jaar 

87 

70

Scheidingspercentage huishoudelijk afval   

80% 

84%

Percentage gerecycled huishoudelijk afval 

72% 

70%

 

2.1.4 Een klimaatbestendig Geertruidenberg in 2050 of eerder

Terug naar navigatie - - 2.1.4 Een klimaatbestendig Geertruidenberg in 2050 of eerder

Wat hebben we bereikt?

Terug naar navigatie - 2.1.4 Een klimaatbestendig Geertruidenberg in 2050 of eerder - Wat hebben we bereikt?
2.1.4 Een klimaatbestendig Geertruidenberg in 2050 of eerder
Terug naar navigatie - 2.1.4 Een klimaatbestendig Geertruidenberg in 2050 of eerder - Wat hebben we bereikt? - 2.1.4 Een klimaatbestendig Geertruidenberg in 2050 of eerder

We vergroenen onze gemeente; zo voorkomen we hittestress, herstellen we het ecosysteem en stimuleren we biodiversiteitsherstel. We verbeteren onze bodem- en waterkwaliteit. Ruimte voor ‘groen’ en ‘blauw’ wordt leidend in onze ruimtelijke plannen. We maken onze gemeente klaar voor meer extreme weersomstandigheden.

Beleidsindicatoren

Terug naar navigatie - 2.1.4 Een klimaatbestendig Geertruidenberg in 2050 of eerder - Beleidsindicatoren

 

Beleidsindicator

Waarden

Begroting 2025

Jaarrekening 2025

% Groen van het oppervlak van de gemeente (exclusief agrarisch)

  28%

18,7% 

Blootstelling PM10 en NO2 per m3 lucht

 PM10: 16,1
NO2: 13,9

PM10: 15,6
NO2: 13,1 

 

2.2 Wat hebben we daar voor gedaan?

Terug naar navigatie - - 2.2 Wat hebben we daar voor gedaan?

2.2.1 Energietransitie

Terug naar navigatie - - 2.2.1 Energietransitie

De energietransitie bestaat op hoofdlijnen uit vier onderdelen: de omschakeling van fossiele brandstoffen naar duurzame energiebronnen, het verminderen van onze energiebehoefte, waar mogelijk van van het gas af gaan en het op orde krijgen van de energie infrastructuur. Dit zijn grote uitdagingen en hier zetten we stevig op in. Per onderdeel verschilt de aanpak, maar uiteindelijk willen we een robuust energiesysteem inrichten waarbij inwoners en bedrijven zoveel mogelijk worden ontlast en zelfvoorzienend zijn. Vanuit de regionale samenwerking in Powerport Moerdijk werken we samen met Moerdijk en Drimmelen aan de energie infrastructuur van de toekomst. Daarin streven we naar integrale oplossingen en maken we afspraken over financiële compensaties voor het oplossen van deze maatschappelijke opgave.

Resultaten in begroting 2025:

  • Herijking Transitievisie Warmte
  • Inkoopacties zonnepanelen, warmtepompen, glas en isolatie
  • Continuering Energiecoaches voor gratis energie advies 
  • Energiefixers voor energiemaatregelen huis 
  • Verstrekken van subsidies en regelingen voor verduurzaming
  • Stapsgewijs invulling geven aan transitie energienet en netcongestie
  • Inpassen van energietransitie in Amergebied
  • Inspelen op grote regionale ontwikkelingen
  • Samenwerking met de Powerport Moerdijk gemeenten

 

Resultaten in jaarrekening 2025:

  • Er is gestart met het herijken van de Transitievisie Warmte. De oplevering hiervan staat gepland voor 2026
  • Vanwege de bezuinigingen én teruglopende interesse voor collectieve inkoopacties, zijn er in 2025 geen collectieve inkoopacties uitgevoerd.
  • De energiecoaches zijn volop aan de slag, in 2025 hebben zij 94 woningen bezocht
  • Er zijn in 2025 864 woningen verduurzaamd met behulp van de Energiefixers (advies en kleine maatregelen)
  • In 2025 hebben we actief de duurzaamheidsleningen en isolatie-subsidies aangeboden
  • Samen met partners is er gewerkt aan het verzwaren van het lokale en bovenregionale energienet en het tegengaan van netcongestie. Zo is er met netbeheerder Enexis een intentiebrief ondertekend om samen aan de slag te gaan
  • Er is in 2025 een Amervisie opgesteld samen met inwoners en partners, deze moet nog door de gemeenteraad worden vastgesteld
  • Met de powerport gemeenten wordt nauw samengewerkt in de Stuurgroep Powerport

 

2.2.2 Duurzame mobiliteit

Terug naar navigatie - - 2.2.2 Duurzame mobiliteit

Om te komen tot een fossielvrije gemeente moeten we werken naar andere manieren van vervoer. Duurzame mobiliteit die kansrijk is binnen de gemeente Geertruidenberg knippen we in eerste instantie op in twee onderdelen: deelmobiliteit en de fietsinfrastructuur. Bij deelvervoer kijken we naar de kansen van deelauto's en deelfietsen. Bij de fietsinfrastructuur kijken we naar de kansen voor het verbeteren van de bestaande netwerken of gewenste ontwikkelingen.

Resultaten in begroting 2025: 

  • Onderzoeken potentie deelmobiliteit
  • Inventariseren kansen fietsnetwerk
  • Integrale visie op Halve Zolenpad
  • Stimuleren van duurzame mobiliteit
  • Verduurzamen wagenpark

 

Resultaten in jaarrekening 2025:

In 2025 zijn de volgende  projecten uitgevoerd die bijdragen aan de doelstellingen die er waren om te werken aan een duurzame mobiliteit:

  • Er is onderzoek gedaan naar de potentie van deelmobiliteit binnen onze gemeente. Daaruit blijkt dat enkel een "last-mile" oplossing met deelfietsen in onze gemeente een duurzame oplossing kan zijn. Deelfietsen kunnen met name het laatste deel van de reis naar onze bedrijven terreinen vergemakkelijken vanaf enkele bushaltes. Daarmee wordt de keuze voor het gebruik van het OV vergemakkelijkt. Voor deelauto's is de vraag te laag en kan dit niet op een economische verantwoorde manier geëxploiteerd worden. De raad heeft eerder al haar afkeur uitgesproken over de komst van deelscooters
  • Het fietsnetwerk (recreatief en hoofdnetwerk) in onze gemeente is gescreend en beoordeeld op kwaliteit op basis van criteria zoals maatvoering, obstakels, type verharding en ligging (vrijliggende of aanliggende aan de rijbaan). De date in dit document vormen een belangrijke input voor toekomstige projecten ter verbetering van het fietsnetwerk
  • In 2025 is het aantal openbare laadpalen in onze gemeente uitgebreid met circa 58 laadpunten uitgebreid. Hiermee lopen we in de pas met de vooraf vastgestelde doelstelling
  • De integrale visie “Halvezolenlijn: zichtbaar en beleefbaar” is met interne en externe stakeholders tot stand gekomen. Hierin zijn de kansen en obstakels voor het zichtbaar en beleefbaar maken van de gehele Halvezolenlijn benoemd. Extra aandacht is besteed aan het stuk tracé dat in de gemeente Geertruidenberg ligt. Het rapport is begin 2025 opgeleverd
  • In 2025 heeft de gemeente binnen het eigen wagenpark 2 bedrijfsauto’s vervangen voor elektrische varianten

 

2.2.3 Circulaire economie

Terug naar navigatie - - 2.2.3 Circulaire economie

We verbruiken momenteel veel meer grondstoffen dan onze planeet beschikbaar heeft en de behoefte naar grondstoffen blijft groeien. De huidige onbalans in grondstoffenverbruik is niet oneindig vol te houden. Daarom werkt Nederland toe naar een volledig circulaire economie in 2050 met als tussendoel 50% minder verbruik van primaire grondstoffen in 2030. In een circulaire economie worden materialen en producten gezoem als grondstof en waar mogelijk hergebruikt. Zo hebben we minder of geen nieuwe grondstoffen nodig. De nationale doelen en maatregelen proberen wij lokaal toepasbaar te maken. 

Resultaten in begroting 2025:

  • Pilot projecten circulariteit
  • Optimaliseren van afval scheiden met Diftar
  • Afval als grondstof bij afvalverwerking
  • Circulair en Duurzaam inkoopbeleid (MVOI)
  • Starten met beleid / visie op circulariteit
  • Aansluiten bij regionale netwerken
  • Circulariteit borgen in de openbare ruimte
  • Circulair denken en werken stimuleren bij collega's en aannemers

 

Resultaten in jaarrekening 2025:

  • Pilot meubelinzameling
    Kosteloos inzamelen van oude meubels en deze een tweede leven geven of anders demonteren tot nieuwe gescheiden grondstoffen (glas, metaal, hout etc.)
  • Containertuintjes Gangboord Raamsdonksveer 
    Plaatsen containertuintjes bij ondergrondse containers welke zijn gemaakt van gerecycled materiaal met als doel om het aantal bijplaatsingen terug te dringen.
  • Invoering Diftar beleid
    Diftar ingevoerd met als resultaat een meer afvalscheiding en hergebruik van grondstoffen.
  • Fietsenreparatie 
    Samenwerking binnen het circulaire ambachtsnetwerk CAN De Meerwaarde waarbij wij samen met de gemeente Oosterhout oude fietsen inzamelen en aanleveren bij MidZuid. Daar worden ze gerepareerd en o.a. doorgegeven aan gezinnen welke leven in armoede.
  • Nieuwe burgerportaal website/app afval
    Nieuwe app en website gelanceerd waarop inwoners informatie kunnen vinden over het scheiden van afval en zelf hun afvalzaken online kunnen regelen. Tevens bevat de app informatie over circulaire initiatieven in onze gemeente zoals het Repair Café in Raamsdonksveer.
  • Afvalscheiding op het Dongemond college
    Samen met de gemeente Drimmelen en het Dongemond college zijn we een onderzoek gestart naar afvalscheiding en -educatie op de locaties van het Dongemond college in beide gemeenten.
  • E-waste race
    We hebben in 2025 een e-waste race georganiseerd samen met gemeente Altena en Oosterhout. Hierbij zijn drie basisscholen vanuit onze gemeente aangehaakt. Leerlingen zamelden e-waste afval in onze gemeente in en zochten een tweede leven voor dit afval.
  •  

 

2.2.4 Klimaatbestendigheid

Terug naar navigatie - - 2.2.4 Klimaatbestendigheid

Naast bijdragen aan het beperken van klimaatverandering is er ook een noodzaak ontstaan om ons voor te bereiden op het nu al veranderende klimaat. Van snikhete zomers, tot overstromingen in Limburg. Vanuit het Nationaal Deltaprogramma en de Nationale Adaptatiestrategie komt Nederland in beweging om onze leefomgeving aan te passen aan veranderende weers- en landschapsomstandigheden. Wij geven hier dan ook invulling aan door ons te focussen op het beperken van wateroverlast, droogte, hitte en overstromingen. Daarnaast streven we ook naar een betere bodem-, water-, en luchtkwaliteit ten aanzien van het milieu. 

Resultaten in begroting 2025:

  • Omgevingsprogramma Groen  
  • Uitvoeringsagenda Groen, Klimaat en Biodiversiteit 
  • Uitvoering Programma Stedelijk Water 
  • Koppelkansen benutten bij projecten in de openbare ruimte 
  • Kleinschalige oplossingen zoeken bij klimaatknelpunten 
  • Duurzame Inrichting Openbare Ruimte (DIOR) 
  • Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR) 
  • Klimaatsubsidie en geveltuintjes promoten 
  • Nulmetingen voor luchtkwaliteit uitvoeren 

 

Resultaten in jaarrekening 2025:

  • Omgevingsprogramma Groen
    In 2025 is het vastgestelde beleid vertaald naar uitvoeringskaders voor de aanleg en renovatie van groen. Ter uitvoering hiervan is een meerjarig contract afgesloten met een marktpartij. Dit contract biedt de mogelijkheid om planmatig te sturen op vergroening en het versterken van biodiversiteit binnen de openbare ruimte.
  • Uitvoeringsagenda Groen, Klimaat en Biodiversiteit
    Het opstellen van een uitvoeringsagenda groen is niet uitgevoerd vanwege de bezuinigingen op duurzaamheid.
  • Uitvoering Programma Stedelijk Water
    In 2025 zijn diverse projecten uit het programma opgeleverd zoals het Waterloket, Onderzoek risico's op straat in samenwerking met de GGD, Onderzoek overbodige verhardingen, Onderzoek funderingsrisico's, Onderzoek risico gestuurd beheer, Onderzoek foutaansluitingen en Onderzoek grondwateroverlast. Bij een aantal moet hier in 2026 nog een vervolg aan worden gegeven.  De afweegnotitie en uitwerking hemelwater is opgestart. Onderzoek optimalisatie riolering bedrijventerrein is uitgebreid met het uitvoeren van een robuustheidscan vanwege de uitbreiding rwzi Oosterhout. Communicatie burgers en basisscholen is in 2025 gecontinueerd. 
  • Koppelkansen benutten bij projecten in de openbare ruimte
    De projecten Beethovenlaan, Forellenweg en Namer e.o. zijn in 2025 gestart/uitgevoerd. In beide projecten is meer ruimte voor groen gecreëerd en bomen gepland. In het project Namer e.o zijn groene parkeerplaatsen aangelegd en is gescheiden riolering aangelegd.
  • Kleinschalige oplossingen zoeken bij klimaatknelpunten
    Er is in 2025 vooral gefocust op werk met werk maken, dit in relatie tot de bezuinigingen die zijn doorgevoerd. Zo hebben we een prestatieafspraak met Thuisvester om te vergroenen gecombineerd met het ontstenen van de openbare ruimte. 
  • Duurzame Inrichting Openbare Ruimte (DIOR)
    Het DIOR is in februari 2025 door de raad vastgesteld. De implementatie hiervan start in 2027.
  • Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR)
    Het inrichten van de Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR) is in 2025 opgestart. Duurzaamheid en klimaatadaptatie zijn hierin verwerkt. De verwachting is dat het LIOR in het voorjaar van 2026 online beschikbaar is.
  •  Klimaatsubsidies en geveltuintjes promoten
    Er zijn in 2025 14 klimaatsubsidies verstrekt. Het promoten van de geveltuintjes is niet gelukt. Dit laatste komt door personele onderbezetting.
  • Nulmetingen voor luchtkwaliteit uitvoeren
    TNO heeft in de zomer en in de winter luchtmetingen uitgevoerd met het mobiele meetstation in de gemeenten Heusden, Waalwijk en Geertruidenberg. Het rapport wordt begin 2026 opgeleverd. In juli 2024 tot januari 2025 deed de provincie eerder al onderzoek naar de luchtkwaliteit in de kern Raamsdonksveer, dat rapport vindt u hier. 

 

2.3 Wat heeft het gekost?

Terug naar navigatie - - 2.3 Wat heeft het gekost?

In onderstaande tabel zijn, overeenkomstig de BBV voorschriften en gespecificeerd per taakveld, de lasten en baten van het programma opgenomen. Als gevolg van de weergave in een veelvoud van € 1.000 kunnen er in de tabel afrondingsverschillen zitten. 

 

TV. Taakveld omschrijving Jaarrekening 2024 Begroting  primitief 2025 Begroting 2025 na wijziging Jaarrekening 2025 Verschil V/N
Lasten Programma 2 Opgave Duurzaamheid
7.2 Riolering 1.969 2.042 2.245 2.202 -43 V
7.3 Afval 2.774 2.960 2.926 2.893 -33 V
7.4 Milieubeheer 2.014 2.226 2.540 2.329 -211 V
 Totaal lasten 6.757 7.228 7.711 7.424 -287 V
Baten Programma 2 Opgave Duurzaamheid
7.2 Riolering 2.518 2.627 2.841 2.749 91 N
7.3 Afval 3.372 3.569 3.576 3.470 106 N
7.4 Milieubeheer 804 497 910 1.139 -229 V
 Totaal baten 6.694 6.693 7.327 7.358 -32 V
Reserves
 0.10 Mutaties reserves lasten 0 0 0 0 - -
 0.10  Mutaties reserves baten 83 20 20 0 20 N
Totaal reserves -83 -20 -20 0 20 N
 
Saldo baten en lasten inclusief reserves -20 515 364 66 -299 V

 

2.4 Investeringen

Terug naar navigatie - - 2.4 Investeringen

In de onderstaande tabel wordt op hoofdlijnen een toelichting gegeven op de investeringen zoals opgenomen in het investeringsplan 2025 of in het boekjaar 2025 separaat door de gemeenteraad zijn besloten. In het jaarrekeninggedeelte is de detailinformatie van alle lopende investeringen opgenomen. 

 

Kredietomschrijving  Toelichting 
Investeringen volgens Programma Stedelijk Water 2024-2028 
25 Raadhuisstraat (RV) Riool Werkzaamheden zitten in de onderhoudstermijn, in 2026 afronden.
25 Ranonkelstraat/Rijtselaan Riool Het project zal in 2026 gaan starten.
25 Beethovenlaan Riool Werk wordt in 2026 definitief afgerond.
25 Gemalen E/M Werk volledig gereed en opgeleverd.
25 Zoutmanstraat e.o. Riool Werkzaamheden zijn opgestart en lopen door in 2026.
Investeringen Afval
25 Afvalscheiding voertuig Het inkooptraject voor het nieuwe voertuig is afgerond. Levering van het voertuig zal echter plaatsvinden in 2026, waardoor het krediet moet worden doorgeschoven.