Voorwoord

Met genoegen bieden wij u het jaarverslag en de jaarrekening van de gemeente Geertruidenberg over het boekjaar 2025 aan. Hierin verantwoorden wij het gevoerde beleid, de behaalde resultaten en de financiële positie van onze gemeente.

Als lokale overheid zien wij de complexiteit van de samenleving en de maatschappelijke opgaven toenemen. Wij zien ook dat onze rol daardoor verandert. Na pilots om te onderzoeken wat opgavegericht werken betekent (in 2023) en evaluatie daarvan, heeft het college eind 2024 opdracht gegeven aan de directie om deze manier van werken verder te implementeren en een daarbij passende structuurwijziging door te voeren. Per 1 april 2025 werd de structuuraanpassing een feit. Het uitgangspunt is dat hiermee een basis is gelegd voor slimmer en beter samenwerken, met de maatschappelijke opgaven als centraal vertrekpunt. Een koers die niet alleen een kwalitatieve verbeterslag moet opleveren, maar ons ook tot een flexibele wendbare organisatie maakt.

Door diverse opvolgende wisselingen in bestuur (burgemeester, gemeentesecretaris en een wethouder) en de effecten die dat gaf op organisatie, directie en management, heeft de inhoudelijke doorontwikkeling conform het organisatieplan in 2025 helaas nog niet alle aandacht gekregen die het verdient.

Het boekjaar 2025 sluiten we af met een positief saldo van € 3.437.000 na mutaties reserves. Voorstel is budgetten ter waarde van totaal € 1.410.000 over te hevelen naar 2026, waarna een resultaat van € 2.027.000 resteert ten gunste van de Vrije Algemene Reserve.

De verklaring voor het afsluiten van het jaarresultaat met een overschot, kan worden gevonden in een veelheid van (veelal incidentele) afwijkingen ten opzichte van de begroting 2025. In de uitvoering lopen we op zowel het fysieke als het sociale domein aan tegen toenemende uitdagingen in capaciteit en bezetting (als gevolg van ziekte, hoge door-/ uitstroom en inhuur binnen de begrote loonsom). Dat betekent dat projecten vertragen en er een uitdaging is op overdracht en (dossier)kennis. In 2025 is op een totaal salarisbudget van ca € 16 miljoen bijna € 1,9 miljoen vrijgevallen als gevolg van niet-vervulde vacatures. Het begrote bedrag aan inhuur en ziektevervanging ( € 1,04 miljoen) is als gevolg daarvan met bijna € 2 miljoen overschreden (met dekking uit vrijval salarisbudget en vergoedingen van het UWV). Het is een serieus signaal dat de kwetsbaarheid van de organisatie onderstreept; de uitvoering van diverse taken staat echt onder druk.

Op het gebied van grondexploitatie en het innen van leges hebben we enkele voordelen kunnen inboeken en hier zien we ook voor 2026 nog mogelijkheden ter optimalisatie van ons resultaat.

Tot slot is er een vrij fors overschot ingeboekt op de overhead kosten die met systeemverbeteringen te maken hebben, veelal omdat implementaties vertraagd of uitgesteld zijn en deels worden overgeheveld naar 2026. Op zichzelf is dit een aandachtspunt, omdat verbetering van de informatiehuishouding niet alleen wenselijk, maar hoogst noodzakelijk is.

Ondanks voorgenoemde uitdagingen heeft de gemeente Geertruidenberg ook in 2025 veel zaken succesvol aangepakt. Hieronder per opgave enkele noemenswaardigheden:

Leefbaarheid:

Sociale cohesie en zelfredzaamheid wordt versterkt doordat wijkgericht werken verankerd is in onze organisatie;
In februari 2025 werd het DIOR vastgesteld: de toekomstige kaders voor de beeldkwaliteit van de openbare ruimte (implementatie start vanaf 2027);
Er zijn diverse projecten opgeleverd die bijdragen aan de verkeersveiligheid, zoals de reconstructie Beethovenlaan, de Achterste dijk en openstelling van de nieuwe verbindingsweg Kloosterweg / A59.

Duurzaamheid:

De Amervisie is tot stand gekomen na een succesvol burgerparticipatietraject;
Ons laadpalennetwerk in de gemeente is uitgebreid met 58 openbare laadpalen en ons eigen wagenpark vergroenen we, door aanschaf van 2 elektrische wagens;
We hebben een nieuw afvalbeleid ingevoerd en dit heeft geresulteerd in een aanzienlijke afname van het fijn huishoudelijk restafval.

Mens en Zorg:

Er is geïnvesteerd in de sportaccomodaties, o.a. kunstgras bij FC Right-Oh;
Buurtsportcoaches hebben diverse evenementen georganiseerd, o.a. NAC Street League;
De transitie van het sociaal domein is ingezet, met meer nadruk op eigen kracht. Met onze partners (CJG, Surplus etc) zijn we gestart met een proof-of-concept richting de vorming van SLT’s (sterke lokale teams). Hier werken we intensief samen met gemeente Drimmelen.
Er is een aanpak ontwikkeld om jongerenparticipatie vorm te geven.

Wonen:

De opvang van Oekraïense ontheemden en asielzoekers in het Hoge Veer werd verlengd tot 1 november 2028. Voor de blijvende opgave op het gebied van opvang en huisvesting van ontheemden, statushouders, spoedzoekers en overige bijzondere aandachtgroepen heeft een heroriëntatie plaatsgevonden en ligt nog voor de locatie De Driehoek;
Voor de voorgenomen woningbouwontwikkelingen aan het Schonckplein (30 woningen), De Waailanden (44 woningen) en Barbeelweg (29 woningen) werden anterieure overeenkomsten en ruimtelijke procedures voorbereid;
De sloop en (her-)nieuwbouw aan de Zoutmanstraat (+19 woningen) is aangevangen en voor de sloop en (her-)nieuwbouw aan de Ravelijn (+50 woningen) is een startnotitie vastgesteld. Ook zijn voorbereidingen voor het project Achter de Hoeven (180 woningen) opgestart;
Er werd een beleidsregel voor woningsplitsing vastgesteld, het budget voor de startersleningen werd verhoogd en de huisvestingsverordening werd verlengd.

Economie en Toerisme:

Geertruidenberg heeft zich aangesloten bij Regionaal Bureau voor Toerisme (RBT) de Langstraat en het Toeristisch Informatiepunt op de Markt is behouden;
Er is groen toegevoegd in het winkelcentrum Raamsdonksveer en op Dombosch zijn de Snoekweg en Forellenweg volledig heringericht met vergroening en zijn wandelopgangen naar de dijk gerealiseerd;
Voor bedrijventerreinen Dombosch en Pontonnier hebben we het actieprogramma van het Keurmerk Veilig Ondernemen uitgevoerd en zijn we gestart met een haalbaarheidsonderzoek Energiehub Dombosch.

Bestuur en Dienstverlening:

In 2025 heeft bureau Van de Laar onderzoek gedaan naar de organisatiekracht;
In april is een structuurwijziging ingegaan, conform Organisatieplan 2025;
De publiekshal is verbouwd, als onderdeel van ontwikkelingen rond het KCC;
Regionale samenwerking is toegenomen binnen de Stedelijke regio Breda Tilburg (SRBT) en de Baronie-gemeenten. Met het tot stand komen van de Gemeenschappelijke Regeling De Baronie en vaststelling van de kernagenda is de democratische legitimatie geborgd. Ook participeren we in de ontwerptafel Powerport regio Moerdijk en de Dijkversterkingsopgave van het WAD.

Financiën en Organisatie:

Er is succesvol gewerkt volgens een in het eerste kwartaal van ’25 vastgesteld plan van aanpak ombuigingen zodat een sluitende begroting voor 2026 en 2027 kon worden gepresenteerd.
De overdracht van de uitvoering van de taken voor de Wet Onroerende Zaken (WOZ) en de Basisadministratie Adressen en Gebouwen (BAG) van de gemeente Geertruidenberg naar het Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW) is succesvol verlopen en achterstanden weggewerkt.
De Financiële Verordening, het Treasurystatuut en verschillende overige samenhangende Nota’s werden herzien en aangepast.

De komende jaren leiden de opstapeling van maatschappelijke opgaven in onze gemeente, de kwetsbaarheid in de organisatiekracht en de financiële druk op zowel reguliere taken als aanvullende bestuurlijke ambities tot een uitdagend geheel. Versterking van onze positie in regionale samenwerking is een must en een constructieve interne bestuurlijk-ambtelijke samenwerking een belangrijke voorwaarde. In dit krachtenveld is financiële behoedzaamheid cruciaal. Want:

Het ‘ravijnjaar’ lijkt opgeschoven. Er ligt op basis van de huidige inzichten een aanzienlijke uitdaging voor ons en voor de jaren na 2027 hebben we nog geen concrete oplossingen. Focus en bestuurlijke keuzes zijn noodzakelijk.
De organisatie is kwetsbaar; er staat spanning op de organisatie. Versterken en ‘verslimmen’ is noodzakelijk en dat vraagt ook investeren.
De geopolitieke spanningen breiden zich uit en komen dichterbij. Dat betekent dat het thema Sociale Weerbaarheid zich opdringt op de agenda en inzet vraagt;
De Spreidingswet vraagt ook van ons om opvang van asielzoekers te realiseren, terwijl de druk op voorzieningen en woningmarkt fors zijn en de opstapeling van opgaven op ons grondgebied onevenwichtig voelt;
De (financiële) risico's zijn aanzienlijk toegenomen, inclusief renteschommelingen en looneisen bij salarissen in combinatie met stijgende prijzen van voedsel, energie en grondstoffen.

We blijven scherp sturen op onze financiën om de impact van toekomstige bezuinigingen te minimaliseren, maar realiseren ons ook dat het maken van bestuurlijke keuzes, het aanbrengen van scherpe focus en tegelijkertijd gericht investeren in de toekomstbestendigheid van de organisatie, haar processen, systemen én de medewerkers, noodzakelijk zijn om het tij te keren.